ผู้เขียน หัวข้อ: สมุนไพรกะทือ ที่เรารู้จักทั้งสรรพคุณเเละประโยชน์เป็นที่รู้จักเป็นอย่างดี  (อ่าน 56 ครั้ง)

ออฟไลน์ Cloudsupachai111

  • Jr. Member
  • **
  • กระทู้: 69

สมุนไพรกะทือ
ชื่อประจำถิ่นอื่น กะทือป่า กะแวน กะแอน แฮวดำ (ภาคเหนือ) เฮียวข่า (เงี้ยว-แม่ฮ่องสอน) เปลพ้อ (กะเหรี่ยง-แม่ฮ่องสอน) เฮียวแดง เฮียวดำ (แม่ฮ่องสอน) กะทือ (ภาคกึ่งกลาง)
ชื่อวิทยาศาสตร์  Zingiber zerumbet. (L.) Sm.
ชื่อพ้อง Amomum Zerumbet L. Zingiber amaricans Blume
ชื่อวงศ์   ZINGIBERACEAE
ชื่อสามัญ Wild Ginger.
ลักษณะทั่วไปทางพฤกษศาสตร์
ไม้ล้มลุก (H) ที่มีลำต้นใต้ดินลักษณะเป็นเหง้า มีกลิ่นน้ำมันระเหย เนื้อในเหง้าหรือลำต้นใต้ดินมีสีขาวอมเหลืองอ่อน มีกลิ่นฉุน เปลือกสีน้ำตาลแกมเหลือง แทงหน่อออกข้างๆและนอกสุด ลำต้นส่วนของกาบใบที่แผ่ขยายออกแล้วหุ้มห่อซ้อนทับกันจนถึงกลายเป็นลำต้นเทียมมีสีเขียว สูงราวๆ 2 เมตร
ใบ เป็นใบผู้เดียว ออกเรียงสลับ ลักษณะใบรูปขอบขนาน หรือรูปใบหอก ปลายใบเรียวแหลม โคนใบมนและก็สอบเรียวเข้าหาก้านใบ ขอบของใบเป็นคลื่น แผ่นใบสีเขียวเข้ม ท้องใบหรือใต้ใบมีขนสีขาวนาลปกคลุมก้านใบสั้น
ดอก ออกดอกเป็นช่อแบบช่อเชิงสด แตกช่อจากหัวใต้ดินดโผล่พ้นดินขึ้นมา ช่อดอกที่มองเห็นเป็นทรงกระบอกสีเขียวผสมแดง ปลายและก็โคนมนโค้ง ประกอบด้วยใบแต่งแต้มที่เรียงซ้อนกันแน่น เมื่อดอกยังอ่อนจะปิดแน่น รวมทั้งจะขยายอ้าออกให้เห็น ดอกที่อยู่ด้านในลักษณะเป็นหลอดโผล่ออกมาจากซอกใบตกแต่ง กลีบดอกไม้มีสีเหลืองอ่อนหรือสีขาวนวล โคนกลีบดอกไม้ม้วนห่อส่วนปลายกลีบผายกว้างผล ลักษณะกลม โต แข็ง เส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 1 เซนติเมตร มีสีแดง เป็นแบบผลแห้งแตก

นิเวศวิทยา
พบขึ้นเป็นกอๆตามป่าดงดิบทั่วๆไป ที่สูงจากระดับน้ำทะเล 100-1,000 เมตร
การปลูกรวมทั้งแพร่พันธุ์
เจริญวัยได้ดิบได้ดีในดินซึ่งร่วนซุย ไม่ชอบน้ำนอง สามารถปลูกได้ทุกฤดู ปลูกโดยการตัดใบออกให้เหลือประมาณ 15 เซนติเมตร เพาะพันธุ์ด้วยการแยกหน่อหรือเหง้า
ส่วนที่ใช้รสและสรรพคุณ
ราก รสชื่นขมบางส่วน แก้ไข้ แก้ไข้ตัวเย็น แก้ไข้ตัวร้อน แก้ไข้ต่างๆแก้เคล็ดปวดเมื่อย
สมุนไพร เหง้าหรือลำต้นใต้ดิน  รสชื่นขมปร่า แก้แน่นหน้าอก แก้ปวดมวนในท้อง บำรุงน้ำนมให้สมบูรณ์ เป็นยาขับลม แก้ท้องขึ้น ท้องเฟ้อ บำรุงธาตุ ขับเยี่ยว แก้เสลดเป็นพิษ แก้บิด ขับน้ำย่อย เจริญอาหาร แก้บิดปวดเบ่ง เป็นยาบำรุงกำลัง แก้ฝี ผสมในตำรับยาร่วมกับสมุนไพรตัวอื่น แก้ไข้ตัวเย็น แก้กระษัย แก้ท้องขึ้น แก้โรคลม เป็นยาระบาย แก้เยี่ยวขุ่นขัน แก้บิด บำรุงธาตุลำต้น รสชื่นขม เป็นยาแก้เบื่่ออาหาร ทำให้เจริญอาหาร แก้ไข้
ใบ รสชื่นขมนิดหน่อย ใช้ใบต้มเอาน้ำดื่มเป็นยาขับเลือดเน่าในมดลูก (เลือดเน่าร้ายในเรือนไฟ) ขับน้ำคาวปลา ใช้ผสมในตำหรับยาร่วม กับสมุนไพรอื่น เป็นยาแก้ไข้ป่า อีสุกอีใส เป็นยาประคบเส้นฟกช้ำ ถอนพิษไข้ แก้ไข้ กระแทกพิษไข้ แก้ไข้อีดำอีแดง แก้ฝึก ไข้ร้อนในกระหายน้ำ แก้ไข้เปลี่ยนแปลงฤดู แก้ไข้เชื่องซึมผิดสำแดง
ดอกรวมทั้งเกสร รสชื่นขมน้อย แก้ไข้เรื้อรัง แก้ผอมแห้งแรงน้อย แก้ไข้ตัวเย็น แก้ไข้จับสั่น แก้ผอมบางเหลือง บำรุงธาตุ แก้ลม
วิธีใช้และก็ปริมาณที่ใช้

  • ขับเลือดเน่าในมดลูก ขับน้ำคาวปลา โดยใช้ใบสด 1 กำมือ หรือประมาณ 20 กรัม ต้มในน้ำสะอาด 1 ลิตร เคี่ยวให้เหลือครึ่งหนึ่ง กรองเอาน้ำวันละ 3 เวลา ก่อนที่จะกินอาหาร 2. รักษาอาการท้องอืด ท้องอืดท้องเฟ้อ แน่นจุกเสียดและก็ปวดท้อง โดยใช้ลำต้นใจต้ดินหรือเหง้าแก่สดขนาดเท่าหัวแม่มือ 2 หัวหรือหนักโดยประมาณ 20 กรัม ปิ้งไฟพอเพียงสุกโขลกกับน้ำปูนใสคั้นเอาน้ำดื่มเวลามีอาการ